کارنامه نفتی بایدن برای آینده صنعت سوختهای فسیلی چه پیامی دارد؟
روزنامه شماره ۶۰۲۷-
دنیای اقتصاد-پیمان قناعتیفرد: بهرغم وعده رئیسجمهور ایالاتمتحده برای پایاندادن به برنامه نفت فدرال، شاهد آن هستیم که تولید نفت این کشور به بالاترین حد خود رسیدهاست. رئیسجمهور جوبایدن، با وعده پایاندادن به حفاری نفت و گاز وارد کاخسفید شد، در عوض میتوان ادعا کرد او تاکنون ریاست دوران رونقی بیسابقه در تولید نفت ایالاتمتحده را بر عهده داشتهاست.
-
جوامع محلی متاثر از تغییرات اقلیمی
حمید ملازادهتغییرات اقلیمی موضوعی جهانی است که تاثیرات آن تقریبا در هر گوشهای از این کره خاکی بهوضوح قابلمشاهده است. بهرغم اینکه جوامع علمی مدتهاست در مورد خطرات افزایش دما، ذوبشدن یخها و افزایش انتشار گازهای گلخانهای هشدار دادهاند، پیامدهای این فجایع نهتنها کاهش نیافته، بلکه اثرات آن در سطوح محلی بیش از بیش احساس میشود. گسترهای از منطق در سراسر جهان با اثرات محسوس گرمشدن زمین، از فرسایش سواحل و سیل گرفته تا خشکسالی و کمبود آب دستوپنجه نرم میکنند. این مقاله به بررسی چگونگی…
-
«دنیایاقتصاد» گزارش میدهد
روزنامه شماره ۶۰۱۹کربنزدایی از معدن
دنیای اقتصاد: شرکتهای معدنی هم بهعنوان مشاغلی که در حالحاضر الزامات جدید برای آنها تعریف و اعمال میشود و هم بهعنوان تامینکننده مواد معدنی حیاتی که برای تولید باتری خودروهای برقی، پنلهای خورشیدی و توربینهای بادی و سایر محصولات استفاده میشوند، ارتباط نزدیکی با بحث انتقال انرژی دارند. با درنظر داشتن بهروزشدن قوانین، در این یادداشت دستورالعملها و الزامات مرتبط با تغییرات آبوهوایی در حال ظهور را موردبحث قرار میدهیم. به ارائه مثالهایی از نحوه تعدیل فعالیتهای شرکتهای معدنی در واکنش…
-
نوآوریهای بازیافت در ۲۰۲۴
تغییرات اقلیمی همچنان چالشی برای خانوارها و مشاغل در سراسر جهان است. در مواجهه با این چالش، روشهای جدید و بهبود یافته بازیافت، راه را برای پایداری امروزی هموار میکند. در حالی که استقبال از ابتکارات بازیافت همچنان در حال افزایش است، پیشرفتهای بیشتری در روشهای بازیافت و فناوری بازیافت مورد نیاز است.
-
رویکرد موسسات مالی در حمایت از شرکتهای نفتی حرکت به سمت انرژیهای پاک را کند خواهد کرد
روزنامه شماره ۶۰۱۲بیاعتنایی بانکها به انرژیهای پاک
دنیای اقتصاد-حمید ملازاده: بهرغم فشار جهانی برای حرکت به سمت انرژیهای سبز برای مبارزه با تغییرات اقلیمی، بسیاری از موسسات مالی همچنان به سرمایهگذاری هنگفت در صنعت نفت و گاز ادامه میدهند. این حمایت مالی مستمر ناشی از سودآوری سرسام آور سوختهای فسیلی، ثبات دارایی، روابط طولانیمدت با مشتری، همراه با تقاضای مداوم برای طلایسیاه و فرآوردههای آن است. این تعهد به نفت، پیامدهای مهمی در دوره گذار انرژی دارد. این رویکرد بانکها میتواند حرکت به سمت انرژیهای تجدیدپذیر را متوقف و زیرساختهای سوختهای فسیلی را بیش ازپیش…
-
دو دهه خشکسالی چه تعداد از استانهای کشور را در تنش آبی فرو برد؟
روزنامه شماره ۶۰۰۷خط قرمز مقابل آبهای زیرزمینی
دنیای اقتصاد-جواد حیدریان: تغییر اقلیم بهطور چشمگیر و موثری اثر خود را بر میزان و تغییر الگوی بارش و افزایش دما در ایران گذاشته است. برای فهم این وضعیت میتوان به دادههای مرتبط با دهه ۴۰ و مقایسه آن با امروز مراجعه کرد. سال ۱۳۴۷ میزان بارش در ایران بهطور میانگین ۲۷۰ میلیمتر در سراسر کشور بوده ولی آمارها در سال ۱۴۰۰، عدد ۲۳۰ میلیمتر بارش را نشان میدهد. روند کاهشی ۱۵درصدی، اثر تغییر اقلیم را نشان میدهد. اما نگرانکنندهتر از وضعیت طبیعی تحمیلی بر سرزمین، نوع فعالیت و بهرهبرداری از آب در ایران است…
-
نقش مدیران معدن در فرآیند کربنزدایی
دنیایاقتصاد: از آنجا که جهان به طور فزایندهای با تاثیرات تغییرات آبوهوایی دست و پنجه نرم میکند، صنعت معدن به دلیل سهم قابلتوجهی که در انتشار گازهای گلخانهای دارد، تحت نظارت بیشتری قرار گرفته است. مدیران عامل معدن، بهویژه، نقش مهمی در کربنزدایی و کاهش خطرات آبوهوایی دارند. کربنزدایی و اقدامات اقلیمی به ملاحظات حیاتی برای شرکتهای فعال در این بخش تبدیل شدهاند؛ زیرا سهامداران، سرمایهگذاران و تنظیمکنندهها خواستار اقدامات پایدار در محیطزیست هستند.
-
لزوم تعیین جایگاه ایران در نقشه ژئوپلیتیک آینده جهان
در نشست «واکنش جهانی تغییرات اقلیمی و آینده توسعه پایدار ایران»، بر لزوم توجه دولت و سیاستگذاران به تغییر اقلیم و سیاست کربنزدایی و همچنین تعیین جایگاه ایران در نقشه ژئوپلیتیک آینده جهان تاکید شد. -
پرونده امروز
روزنامه شماره ۶۰۰۳راز بقا در جهان ۲۰۵۰
جهان در حالی به سمت گذار انرژی گام برمیدارد که این مساله از منظر بسیاری از کشورها صرفا یک مساله فانتزی و محدود به فضای منابع انرژی است. این در حالی است که گذار انرژی به عنوان راه حل تحقق ایده کربن صفر کل ساختارهای اقتصادی و فنی جهان را تغییر خواهد داد. این تغییر از پایهای ترین بخش یعنی حوزه معدن و مواد خام شروع شده و تا بخش حمل و نقل ، مسکن و ادوات کامپیوتری را شامل میشود. براین مبنا مساله تغییرات اقلیمی و راه حل آن یعنی گذار انرژی نه مسالهای محدود به اقتصادهای پیشرفته که اصلی بنیادین برای… -
فرصتی برای توسعه عادلانه و پایدار
دکتر محمد حضرتی / محقق پسادکترا در دانشگاه پو و عضو مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسهپس از چند سال مذاکره دشوار، در روزهای پایانی سال ۲۰۱۵ میلادی، سالی که تا آن زمان گرمترین سال ثبتشده کره زمین بود، کشورهای شرکتکننده در کنفرانس تغییرات آبوهوایی پاریس به یک توافق بینالمللی با هدف اقدام هماهنگ برای حفظ کره زمین دست یافتند. نمایندگان کشورهای جهان، در نشست اقلیمی پاریس توافق کردند که گازهای گلخانهای را به نحوی کاهش دهند که دمای زمین در سال ٢۱٠٠ میلادی نسبت به دوران پیشاصنعتی بیشتر از ٢درجه سانتیگراد افزایش نیابد؛ ولی در همین حال تلاش شود گرمایش زمین از ۱.۵درجه… -
گذار انرژی چیست؟ چرا و چگونه؟
دکتر علی شاهحسینی/کنشگر و پژوهشگر حوزه گذار انرژیچندی است موضوع گذار انرژی مورد توجه کارشناسان، سیاستگذاران، دانشگاهیان و فعالان کسبوکار قرار گرفته است. جامعه جهانی پس از برگزاری کنفرانس تغییرات اقلیمی پاریس در سال ۲۰۱۵ بهطور جدی به این موضوع پرداخته است؛ اما در کشور عزیزمان، در دو، سه سال اخیر و با بروز مشکل ناترازی انرژی این کلیدواژه در ادبیات علمی و سیاسی گسترش یافته و میطلبد با دقت بیشتری به این موضوع پرداخته شود. در این راستا، نوشتار حاضر مقدمهای است برای آشنایی بیشتر خوانندگان محترم که در پیکربندی سهبخش تنظیم شده است.ابتدا در…
-
گزارش «دنیایاقتصاد» از سوءبرداشت مسوولان نسبت به تراز مثبت دریاچه خشک شده
روزنامه شماره ۶۰۰۲«ارومیه» واقعا احیا شد؟
دنیای اقتصاد-فاطمه باباخانی: حوالی نیمه دهـــه ۷۰ یــعنی سال ۱۳۷۴ دوران طلایی دریاچه ارومیه بود. آن زمان ۳۲میلیارد متر مکعب آب در دریاچه وجود داشت. شاید اگر آن موقع به کسی میگفتید کمتر از سه دهه بعد یعنی در سال ۱۴۰۳ رسیدن به حجم یک میلیارد و ۷۷۰ میلیون متر مکعب آب جزو دستاوردهای دولت باشد و نشاندهنده افزایش ۱۷۰میلیون متر مکعبی آب دریاچه نسبت به سال قبل(!) آن را گزارهای اغراقآمیز میدانست که با بدبینی مفرط آمیخته است.
-
خطر همچنان کشور را تهدید میکند
روزنامه شماره ۶۰۰۱ابر بارش در ۲۱ استان
دنياي اقتصاد: سیل این روزها امان نمیدهد. بارندگیهای بهاری خانمانبرانداز شدهاند. بسیاری از کارشناسان محیطزیست این سیلابها را نتیجه تغییرات اقلیمی میدانند. در نیمه بهار دوسوم ایران در میان سیلابها گرفتارند. بارندگیها از دزفول تا کن سولقان را دربرگرفته است. هرچند پیش از این هواشناسی هشدار چنین وضعیتی را داده بود، اما باز هم بعید بهنظر میرسید که ابعاد این سیل تا ایناندازه گسترده شود. بیشاز نیمی از شهرها و روستاها درگیر این سیل تخریبگرانه شدهاند.
-
تسریع انتقال به آیندهای کم کربن
دنیایاقتصاد: از آنجا که جهان همچنان با چالشهای ناشی از تغییرات آبوهوایی دست و پنجه نرم میکند، نیاز به منابع انرژی پایدار و تجدیدپذیر هرگز به این اندازه مبرم نبوده است. پذیرش گسترده وسایل نقلیه الکتریکی (EVs) به دلیل محدودیتهای فناوری باتری موجود که اغلب بر مواد گرانقیمت، کمیاب و مضر برای محیطزیست متکی است، با مشکل مواجه شده است. اینجاست که سیستمهای باتری بدون آلایندگی جدید به کار میآید؟ -
سیاستهای آبی با شرایط خشکسالی سازگار است یا در تضاد؟
روزنامه شماره ۵۹۹۶انفعال در برابر تغییر اقلیم
دنیای اقتصاد-گروه گردشگری: دمای میانگین کشور در پنج دهه گذشته و با استفاده از درونیابی دادههای دیدهبانی ایستگاههای هواشناسی کشور معرف افزایش دمای دههای تقریبا با شیب ۰.۴ درجه سلسیوس است که به حدود دو برابر آهنگ افزایش جهانی میرسد. این رقم بیانگر گرمایش محیط و تغییر اقلیم کشور با سرعت بیش از میانگین جهانی است. با این حال در همین چند دهه جانمایی صنایع آببر در مناطقی بوده که کمترین دریافت بارش سالانه را دارند.
-
شرکتهای نفت و گاز دریایشمال برخلاف اهداف اقلیمی فعالیتهای اکتشافی خود را توسعه دادهاند
روزنامه شماره ۵۹۹۰حفاری بیشتر در برابر اهداف آبوهوایی
دنیای اقتصاد-پیمان قناعتیفرد: شرکتهای بزرگ نفت و گاز متمرکز بر حوزه دریای شمال برنامهای برای توقف عملیاتهای اکتشافی و حفاریهای نفتی، بهمنظور دستیابی به حد مجاز گرمایش جهانی برابر با ۱.۵درجه سانتیگراد ندارند. بهنظر میرسد کشورهایی نظیر نروژ، بریتانیا، آلمان، هلند و دانمارک سیاستهای نفت و گاز خود را با وعدههای آبوهوایی خود در توافق پاریس هماهنگ نکردهاند. در این میان، هرچند دانمارک با کاهش تولید نفت خود به نصف در پنج سالگذشته متمایزتر از سایرین عمل کرده، اما طرفداران محیطزیست در این کشور… -
برخورد این شهر با بحران کمآبی زبانزد شد
ايسنا: آبوهوا با سرعتی نجومی در حال تغییر است و تاثیر آن را میتوان در همه جا مشاهده کرد و برای مقابله با این تغییر همه تلاش میکنند.
-
هزینههای هنگفت انتقال به انرژیهای تجدیدپذیر، دولتها را بر آن داشته تا سیاستهای خود را مورد ارزیابی مجدد قرار دهند
روزنامه شماره ۵۹۸۹لزوم واقعبینی در مسیر گذار انرژی
حمید ملازاده: هشدار اخیر موسسه مالی JPMorganیکی از بزرگترین بانکهای سرمایهگذاری چند ملیتی در آمریکا یادآور چالشهای پیچیده در مسیر گذر از سوختهای فسیلی به منابع انرژی تجدیدپذیر است. این بانک در گزارش استراتژی جهانی انرژی خود، مجموعهای از موانع از جمله افزایش نرخ بهره، فشارهای تورمی و تنشهای ژئوپلیتیک در مناطقی مانند اوکراین و خاورمیانه را برجسته کردهاست. گزارش اخیر نشان میدهد که دستیابی به اهداف انتشار کربنصفر ممکن است به سرمایهگذاری قابلتوجهی در زمان نیاز داشتهباشد؛ بهعبارت ساده این دوره…
-
چگونه بخش معدن میتواند تاثیرات منفی محیطزیستی را کاهش دهد؟
روزنامه شماره ۵۹۸۸مسیر معدنکاری پایدار
دنیایاقتصاد: تغییرات اقلیمی یکی از چالشهای مهم پیشروی جهان امروز است و تاثیرات آن بر تمام بخشها محسوس است. معدن که نقش تعیینکنندهای در تامین مواد اولیه موردنیاز صنایع مختلف دارد، از تاثیرات تغییرات آبوهوایی در امان نیست. در واقع، صنعت معدن سهم قابلتوجهی در انتشار گازهای گلخانهای دارد که محرک اصلی تغییرات آبوهوایی است. -
تجربهنگاری سیستم مبادله انتشار گازهای گلخانهای (ETS)
سیدمحمدقائم ذبیحی/ دانشجوی دکترای اقتصاد منابع دانشگاه فردوسی مشهدامروزه خواستههای نامحدود بشر و فزونی استفاده از منابع طبیعی و تخریب محیطزیست سبب شده است تا اهمیت و ضرورت توجه به پدیده تغییرات اقلیمی بیش از پیش نمایان شود. پس از انقلاب صنعتی و بلوغ صنایع بزرگ نظیر فولاد، پتروشیمی، سیمان و...، روزبهروز انتشار گازهای گلخانهای (GHG: Greenhouse gas) که بهمراتب برای سلامت بشر مضر هستند در حال افزایش است. یکی از این گازهای انبوه و مضر در زندگی اکنون را بیشک میتوان دیاکسید کربن (CO۲) دانست. CO۲ شامل انتشارات برآمده از احتراق و سوزاندن انرژیهای کثیف نظیر…
-
پرونده امروز
روزنامه شماره ۵۹۸۷قربانی جدیـد تغییرات اقلیمی
تا همین اواخر بسیاری از پژوهشها پیرامون اثرات تغییرات اقلیمی، روی همسویی این پدیده با مهاجرت افراد، نابرابری در جوامع، ناپایداری زمین و آب در اقلیمهای مختلف، تولید غذا و...نظر داشتند؛ مواردی که همه به نحو مستقیم یا غیرمستقیم روی اقتصاد کشورها و کل اقتصاد جهان اثر داشتند. این رویکرد پژوهشی با وجود مزایایی که داشت انفعال بزرگ کشورهای سراسر جهان در زمینه مبارزه با انتشار آلایندهها را در طول سالها رقم زد. حالا اما موج جدید تحقیقات علمی نشان میدهد تغییرات اقلیمی روی بخش عمومی اثر چشمگیری دارد… -
خطرات مالی تغییرات اقلیمی
دکتر کامیار محدث *مدلهای امروزی تخمین میزنند که تغییرات اقلیمی میتواند به تنهایی تا ۲۲درصد از تولید ناخالص جهان را تا پایان قرن۲۱ از بین ببرد. علاوه بر اثرات تغییرات آبوهوایی بر تولید جهان، تغییرات زیستمحیطی میتواند مستقیما بر بنگاهها، سرمایهگذاران و قانونگذاران اثرات عمیقی بگذارد. -
آدرس دولت تابآور
پرهام پهلوان/دانشجوي کارشناسي ارشد اقتصاد انرژي دانشگاه تهراناثرات تغییرات اقلیمی بر زندگی انسان یک هزینه روزمره است. هزینههای ناشی از تغییرات اقلیمی شروع شده و نمیتوان ادعا کرد که این مشکل آیندگان است. نیمی از جمعیت جهان بهشدت در برابر تغییرات آبوهوایی آسیپپذیر هستند که تهدیدی خیلی جدی برای توسعه و رونق اقتصادی است. مطابق گزارش IPCC ۲۰۲۲ تغییرات اقلیمی آسیبهای قابل توجهی به زندگی، معیشت، سلامت انسان، فرهنگ، طبیعت و تنوع غذایی میزند. میانگین دمای جهانی ۱.۰۹درجه سانتیگراد در مقایسه با سطوح پیش از صنعتی (Preindustrial levels) افزایش یافته… -
تغییرات اقلیمی چطور روی دولتها اثر میگذارد؟
مهسا مستشار نظامی/ کارشناس ارشد اقتصاد و پژوهشگر اقتصاد انرژیاعتبارات حاکمیتی به توانایی دولتها در مواجهه با بدهیهایشان اطلاق میشود و یکی از روشهای تامین مالی بدهیهای دولتی، انتشار اوراق قرضه دولتی است. تامین اعتبارات مالی برای پدیده تغییرات اقلیمی نیز امروزه یکی از ضروریترین این اعتبارات است. مرکز پایداری مالی در گزارش سال۲۰۲۱ خود تاکید کرده است که ریسک آب و هوا باید در بودجه بخش دولتی و استراتژیهای مدیریت بدهی گنجانده شود و همچنین متذکر شده است که تغییرات اقلیمی یک ابرروند جهانی برای تهدید حاکمیتهاست و از طریق کانالهای مختلفی از جمله رشد…
-
افزایش بیسابقه تقاضای جهانی زغالسنگ
گروه بازار نفت: تقاضای جهانی زغالسنگ در سال۲۰۲۳ برخلاف تعهدهای اقلیمی، به سطح بیسابقه ۸.۷میلیاردتن رسید و پیشبینی میشود اگر در سال۲۰۰۰ میلادی اقتصادهای پیشرفته تقریبا ۵۰درصد مصرف جهانی زغالسنگ را به خود اختصاص میدادند، تا سال۲۰۲۶ تنها هند و چین بیش از ۷۰درصد زغالسنگ را مصرف کنند. به گزارش «شانا» به نقل از هفتهنامه بررسی تحولات بینالمللی انرژی و تغییر اقلیم مدیریت کل امور اوپک و روابط با مجامع انرژی، تحلیل وضعیت بازار جهانی زغالسنگ که ۲۴مارس ۲۰۲۴ توسط موسسه آمریکایی بلومبرگ…
-
«اکونومیست» از صورتحساب بزرگ «تغییرات آبوهوایی» رونمایی کرد
روزنامه شماره ۵۹۸۳زلزله اقلیمی در بازارهای املاک
دنیای اقتصاد – گروه اقتصاد بینالملل: اکونومیست سرمقاله خود را به چالش گرمایش زمین و پیامدهای آن برای بخش مسکن و همچنین هزینههایی که این پدیده به دولتها و مالکان خانه تحمیل میکند، اختصاص داده است. تحلیلگران این نشریه هشدار میدهند که بیتوجهی به این مساله، تبعات دردناکی برای مردم جهان خواهد داشت. اگر از شما بخواهند درباره نقاطی که در برابر تغییرات آبوهوایی آسیبپذیر هستند فکر کنید، شاید بلافاصله شالیزارهای برنج در بنگلادش یا جزایر کمارتفاع در اقیانوس آرام به ذهن شما خطور کند. اما باید گفت یکی از…
-
ابهامات سرمایهگذاری در سوختهای فسیلی
دنیایاقتصاد- حمید ملازاده: اوایل سالجاری، چندین شرکت سرمایهگذاری با عقبنشینی از وعدههای آبوهوایی خود و سرازیرکردن پولهای هنگفت به پروژههای سوختهای فسیلی، بهرغم اطلاع از تغییرات اقلیمی، خبرساز شدند. آنها دلایل مختلفی از جمله تعهدات قانونی در قبال سهامداران را برای توجیه رویکرد خود ارائه کردند، اما همه آنها میدانند که سرمایهگذاری در سوختهای فسیلی بدون خطر هم نیست. تکمیل پروژههای نفت و گاز زمانبر است و از طرفی محبوبیت انرژیهای تجدیدپذیر روزبهروز بیشتر میشود. بهعلاوه، شرکتهای سوخت فسیلی با…
-
بهرغم اینکه شرکتهای انرژی، خود را حامی رویکردهای توسعهپایدار معرفی میکنند، همواره سود را بر اقدامات اقلیمی ترجیح دادهاند
روزنامه شماره ۵۹۸۱متهم ردیف اول ویرانی محیطزیست
دنیای اقتصاد-حمید ملازاده: گزارش سازمان InfluenceMapنشان میدهد که شرکتهای نفت و گاز در سراسر جهان از زمان امضای توافقنامههای آبوهوایی پاریس در سال۲۰۱۶، مسوول انتشار بیش از ۴۰درصد از CO۲ تولیدشده در جهان بودهاند. این گزارش با تجزیه و تحلیل دادههای بزرگترین تولیدکنندگان نفت، گاز، زغالسنگ و سیمان، نشان میدهد که اکثر شرکتهای سوخت فسیلی تولید خود را در هفت سالگذشته به شکلی ناباورانه افزایش دادهاند. حدود ۸۰درصد از انتشار گازهای گلخانهای از سال۲۰۱۶ تا ۲۰۲۲ را میتوان به ۵۷ شرکت و نهاد دولتی مرتبط دانست که…
-
چرا اقتصاد چرخشی شد؟
محسن عسکری *اقتصاد چرخشی (Circular Economy) که در سالهای اخیر تصویری دادهمحور و عملیاتی از توسعه پایدار ارائه کرده بود، در جهان بعد از کرونا و با وقوع جنگ اوکراین -روسیه، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. با انتشار اولین گزارش بانک جهانی در سال ۲۰۲۲، اسناد توسعهای این اقتصاد در سطح ملی و بنگاهی در نقاط مختلف جهان در حال انتشار است. اقتصاد چرخشی، رویکردی برای حفظ و افزایش منابع و کاهش و ازبین بردن پسماندها و ضایعات تعریف شده است. یک اقتصاد چرخشی مواد و محصولات را نگه میدارد و خدمات را تا جای ممکن… -
پرونده امروز
روزنامه شماره ۵۹۶۷ضایعات مفید، اقتصاد مخرب
پرهام پهلوان: نیاز روزافزون جوامع به کاهش آلودگیهای محیطزیستی و ترکیبات گوگرددار (SOX) و منتشرکننده کربن، صنایع مختلف را به مصرف دوباره و چندباره مواد اولیه تشویق کرده است. در الگوهای سنتی مصرف، مواد اولیه به موارد مصرفی دورریختنی تبدیل میشد. به عبارت دیگر، مواد بعد از تغییر شکل و یکبار استفاده به عنوان زباله غیرقابل مصرف شناخته میشدند. این در حالی است که محدودیتهای آلایندههای محیطزیستی و تغییرات اقلیمی صنایع را به سمت استفاده چندباره از مواد اولیه بردهاند. رویکرد اقتصاد چرخهای که…