مثلث خطر منسوجات
دنیای اقتصاد-عباس بیات : متغیرهای مالی شرکت‌های منسوجات بازار سرمایه در دورههای اخیر با نزول همراه شد. در سال ۱۴۰۲ مقادیر تولید و فروش منسوجات به‌‌‌ترتیب با افت ۴۶ و ۵۳درصدی همراه بود که این نزول بیشترین میزان کاهش تناژ تاریخی صنعت منسوجات بوده است. در بخش درآمدی نیز فروش ۱۴۰۲ این صنعت با افت شتاب ۲۲درصدی نسبت به متوسط سالانه همراه شد و به ۲هزار و ۸۱۵میلیارد تومان رسید. نزول متغیرهای مالی در بازه فصلی نیز ادامه داشته است.
مجموع مقدار تولید و فروش صنعت منسوجات طی شش‌ماه نخست امسال در قیاس با مدت مشابه سال قبل به‌‌‌ترتیب ۲۴ و ۸درصد کاهش را تجربه کرده است. تجمیع درآمدی شرکت‌های منسوجات طی مدت یادشده یک‌هزار و ۲۶۲میلیارد تومان بوده که در قیاس با شش‌ماه آغازین سال ۱۴۰۲ تنها یک‌درصد افزایش یافته است. استهلاک، مواداولیه وارداتی و قاچاق، سه عامل کلیدی در رکود تولیدات این صنعت هستند. این موضوع موجب شده است تا شرکت‌های منسوجات نتوانند متغیرهای مالی خود را در سطح بالا حفظ کنند و در نتیجه با افت تناژ تولید، فروش و درآمدی همراه شوند. با همه این تفاسیر به‌رغم نزول مقادیر تولید، فروش و شتاب درآمدی این صنعت، حاشیه سود شرکت‌های نساجی در حد بالا باقی مانده است که علت اصلی این موضوع به نبود قیمت‌گذاری دستوری در این صنعت بازمی‌گردد. قیمت محصولات نساجی توسط هیات‌مدیره تعیین می‌شود که این موضوع موجب می‌شود ریسک عدم‌پایداری حاشیه سود به حداقل برسد. متوسط حاشیه سود ۱۴۰۲ و بهار امسال شرکت‌های نساجی به‌‌‌ترتیب ۲۵ و ۲۱درصد به ثبت رسیده است که در هر دو بازه نسبت به متوسط تاریخی عملکرد بهتری محسوب می‌شود.
سه محرک نزولی تولیدات
ارزیابی روند تولیدات شرکت‌های نساجی بازار سرمایه نشان می‌دهد که به‌رغم روند افزایشی تولیدات این صنعت در بازه سالانه، طی سال ۱۴۰۲ تولیدات منسوجات کاهشی بوده است. متوسط تناژ تولیدی این صنعت طی ۱۳سال اخیر ۵۳هزار و ۲۱۹تن بوده و هر سال ۱۰درصد به مقدار تولیدات شرکت‌های نساجی افزوده شده است. با وجود این، طی سال ۱۴۰۲ مجموع تولیدات این صنعت ۵۱هزار و ۱۷۶تن به ثبت رسید که در قیاس با سال ماقبل ۴۶درصد کاهش را تجربه کرده که بیشترین میزان کاهش مقادیر تولیدی این صنعت در یک‌دهه اخیر بوده است. در مقیاس فصلی نیز روند نزولی مقداری تولید تداوم داشته است. بر این اساس طی تابستان امسال مجموع تولید این صنعت ۱۰هزار و ۳۹تن به ثبت رسید که در قیاس با تابستان ۱۴۰۲ به میزان ۱۴درصد کاهش یافته است. تجمیع شش‌ماهه تولیدات منسوجات در سال ۱۴۰۳ به میزان ۱۹هزار و ۷۶۶تن بوده که این میزان تولید در قیاس با مدت مشابه سال گذشته کاهش ۲۴درصدی را تجربه کرده است. چند دلیل اصلی موجب رکود تولیدات منسوجات بوده است که از جمله این موارد می‌‌‌توان به استهلاک بالای خطوط تولیدی این صنعت اشاره کرد. از آنجا که قدمت شرکت‌های منسوجات بسیار بالاست، استهلاک امری اجتناب‌ناپذیر در این صنعت است. در کنار این موضوع، بحث قاچاق از دیربازر بزرگ‌ترین تهدید برای شرکت‌های منسوجات بوده است. قاچاق موجب فلج‌شدن شرکت‌های تولیدی می‌شود. از طرفی مواداولیه شرکت‌های منسوجات، هم از طریق واردات و هم از داخل تهیه می‌شود. گران شدن ارز موجب فزونی هزینه تامین مواداولیه منسوجات و در نتیجه موجب کاهش تولیدات این صنعت می‌شود. طی شش‌ماه نخست امسال بیشترین میزان رشد مقادیر تولید به شرکت «نطرین» تعلق دارد. این شرکت توانست با ثبت تولید بیش از ۲هزار و ۶۴۰تن انواع نخ طی نیمه نخست امسال، تولیدات خود را ۴۹درصد در قیاس با مدت مشابه افزایش دهد.
رکود تناژی فروش
در کنار ارزیابی تولیدات، نگاهی به مقادیر فروش شرکت‌های نساجی می‌‌‌تواند دیدگاه بهتری راجع به وضعیت بنیادین صنعت منسوجات ارائه کند. در ۱۳سال اخیر به‌طور متوسط ۳۲هزار و ۳۷۱تن انواع نخ توسط شرکت‌های منسوجات بازار سرمایه تولید شده و هر سال به‌طور میانگین ۱۹درصد به این مقدار افزوده شده است. با وجود این، همان‌طور که تولید منسوجات در سال گذشته کاهش چشمگیری را تجربه کرد، مقادیر فروش این صنعت نیز با افت بالایی همراه شده است. بر این اساس، در سال ۱۴۰۲ مجموع تناژ فروش شرکت‌های نساجی بازار سرمایه به ۳۳هزار و ۷۵۰تن رسید که در قیاس با سال ماقبل افت ۵۳درصدی را تجربه کرده است. در مقیاس فصلی نیز کاهش فروش ادامه داشته است. در تابستان امسال مجموع فروش منسوجات بازار سرمایه ۷هزار و ۱۶۰تن به ثبت رسید که این میزان فروش در مقایسه با تابستان ۱۴۰۲ حدود ۳درصد کاهش یافته است. در بازه شش‌ماه نخست امسال تمجیع مقداری فروش شرکت‌های نساجی بازار سرمایه ۱۴هزار و ۸۳۹تن بوده که این میزان فروش در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۸درصد کاهش را تجربه کرده است. در نیمه نخست امسال شرکت «نطرین» با رشد ۳۸درصدی مقدار فروش خود بار دیگر توانست جایگاه اول را به‌لحاظ رشد تناژی محصولات به دست آورد. به‌رغم نزول تناژ فروش عمده شرکت‌های این صنعت، «نطرین» تنها شرکتی بوده که در شش‌ماه اول امسال تولید و فروش خود را افزایش داده است.
«نمرینو» سردمدار جهش نرخ
نرخ تولیدات شرکت‌های نساجی از طرف هیات‌مدیره شرکت تعیین می‌شود. نبود قیمت‌گذاری دستوری در این صنعت موجب شده است تا شرکت‌های نساجی بتوانند با رشد هزینه‌‌‌ها نرخ فروش محصولات خود را افزایش دهند و از این محل زیانی را متحمل نشوند. در شش‌ماه نخست امسال به‌طور متوسط ۲۱درصد به نرخ فروش محصول اصلی این صنعت در قیاس با مدت مشابه سال گذشته افزوده شده است. در این مقیاس بیشترین رشد نرخ فروش به شرکت «نمرینو» تعلق دارد. این شرکت در شش‌ماه ابتدایی امسال نرخ فروش محصول اصلی خود یعنی فاستونی را با ۴۲درصد رشد نسبت به مدت مشابه سال قبل به فروش رسانده است. در شهریورماه امسال میانگین رشد نرخ فروش محصول اصلی این صنعت در قیاس با متوسط ۱۴۰۳، ۶درصد بوده است. در این مقیاس نیز شرکت «نمرینو» با ثبت رشد ۱۴درصدی فاستونی خود در قیاس با متوسط سال‌جاری توانسته است سردمدار رشد نرخ فروش شرکت‌های نساجی شود. در مقیاس نقطه به نقطه ۱۸درصد به نرخ فروش محصول اصلی شرکت‌های نساجی در قیاس با شهریور ۱۴۰۲ افزوده شده است. در این مقیاس نیز شرکت «نمرینو» عملکرد بسیار خوبی داشته و موفق شده است فاستونی خود را ۴۰درصد بیشتر نسبت به شهریور ۱۴۰۲ به فروش برساند و با این اوصاف سردمدار رشد نرخ فروش شرکت‌های نساجی شود.
«نطرین» سردمدار جهش درآمدی
همان‌طور که مشاهده شد، عمده شرکت‌های نساجی بازار سرمایه، سال خوبی را پشت سر نگذاشتند. مقادیر تولید و فروش این صنعت نزول چشمگیری را در سال گذشته تجربه کرد که در دوران تاریخی این صنعت بی‌سابقه بوده است. به‌دنبال نزول مقادیر تولید و فروش، درآمد شرکت‌های منسوجات نیز تحت‌تاثیر قرار گرفته و با افت شتاب رشد درآمدی همراه شده است. طی ۱۳سال اخیر به‌طور متوسط هر سال ۴۷درصد به فروش شرکت‌های منسوجات افزوده شده است. با این حال طی سال ۱۴۰۲ فروش این صنعت ۲هزار و ۸۱۵میلیارد تومان به ثبت رسید که در قیاس با سال ماقبل افزایش ۲۵درصدی را تجربه کرد. این مهم از افت شتاب ۲۲درصدی رشد درآمد این صنعت نسبت به متوسط سالانه حکایت دارد. در بازه فصلی طی تابستان امسال میزان فروش منسوجات بازار سرمایه ۶۵۷میلیارد تومان بوده که در قیاس با تابستان سال قبل تنها ۶درصد رشد داشته است. در بازه ۶ماه امسال تجمیع فروش شرکت‌های منسوجات یک‌هزار و ۲۶۲میلیارد تومان بوده که در مقایسه با شش‌ماه آغازین سال ۱۴۰۲ تنها یک‌درصد رشد داشته است. در بازه ۶ماهه، شرکت «نطرین» همان‌طور که در بخش رشد مقادیر تولید و فروش عملکرد بسیار بهتری را نسبت به هم‌‌‌گروهی‌‌‌های خود تجربه کرد، در بحث رشد درآمدی نیز یکه‌تاز بوده است. مجموع درآمد ثبت‌شده این شرکت طی شش‌ماه آغازین امسال ۳۳۰میلیارد تومان بوده که این میزان فروش در مقایسه با مدت مشابه ۶۱درصد جهش یافته است.
حاشیه سود
همان‌طور که پیش‌تر عنوان شد، نرخ‌گذاری در شرکت‌های منسوجات از طریق هیات‌مدیره تعیین می‌شود و این موضوع باعث شده است تا ریسک عدم‌پایداری حاشیه سود این صنعت به حداقل برسد. در مقیاس سالانه متوسط حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص شرکت‌های نساجی به‌‌‌ترتیب ۱۹، ۱۵ و ۱۰درصد بوده است. روند حاشیه سود سالانه شرکت‌های نساجی افزایشی بوده و در سال ۱۴۰۲ متوسط حاشیه سود این صنعت ۲۵درصد به ثبت رسیده که در قیاس با متوسط سالانه ۱۰درصد افزایش یافته است. در مقیاس فصلی از بهار ۹۹ تا بهار ۱۴۰۳ سه حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص این صنعت ۲۴، ۱۹ و ۱۹درصد به ثبت رسیده است. طی بهار امسال میانگین سه‌حاشیه سود این صنعت ۲۱درصد بوده که همچون متوسط فصلی است. از میان پنج‌تولیدکننده بورسی صنعت نساجی، شرکت «نمرینو» سودآورترین شرکت منسوجات بازار سرمایه در سال ۱۴۰۲ بوده است. در سال گذشته متوسط سه‌حاشیه سود این شرکت ۳۷درصد به ثبت رسیده که در قیاس با سایر شرکت‌های این گروه عملکرد درخشانی داشته است. با این حال در مقیاس فصلی طی بهار امسال «نمرینو» سودآوری خوبی را تجربه نکرده است. شرکت‌های «نخریس» و «نطرین» در بهار امسال به‌‌‌ترتیب با ثبت متوسط حاشیه سود ۲۳ و ۲۲درصدی بیشترین میزان سودآوری را در میان شرکت‌های منسوجات تجربه کرده‌اند.
