-
«شما حال مرا به هم میزنید»؛ فکر میکنید این جمله را چه کسی و به چه دلیل بر زبان آورده است؟ این جمله را رهبر «ریزهمیزه و پرانرژی»ای بر زبان آورد که بعدها رهبر سنگاپور شد. «لی کوان یو» در ۱۳ نوامبر ۱۹۶۸، یعنی زمانی که نخستوزیر چهل و پنجساله سنگاپور بود در جمع استادان دانشگاه هاروارد (وقتی در پاسخ به پرسش طفره میرفتند) این جمله را بیان کرد. این کشور کوچک از سال ۱۹۵۹، در گرگومیش حاکمیت بریتانیا، به خودمختاری دست یافت و در ۱۹۶۵ به استقلال رسید.
-
اختلال سنگین در فرودگاه ریاض / بیش از ۴۰۰ پرواز در عربستان لغو شدند!
ایرنا: دادههای تارنمای ردیابی پرواز «فلایترادار ۲۴»(Flightradar۲۴) روز جمعه گذشته در فرودگاه هوایی بینالمللی ملک خالد در ریاض نشان داد.
-
پژوهشهای محمود ممدانی چه درسهایی برای پسرش دارد؟
روزنامه شماره ۶۶۷۰میراث ناملموس پدر برای شهردار نیویورک
پیتر جیکوبسن*پیش از آنکه زهران ممدانی با وعده مواد غذایی ارزان، کنترل اجارهبها و فراخوان برای تصاحب ابزارهای تولید وارد صحنه سیاسی نیویورک شود، پدرش، محمود ممدانی، خود در حال ارائه دیدگاهها و دستاوردهای مهمی در عرصه سیاست بود. کار پدر ممدانی ماهیتی دانشگاهیتر دارد و عموما از سیاستهای چپگرایانه مبتنی بر «چیزهای رایگان» جالبتر است. محمود ممدانی، بهویژه در یک موضوع، دههها از زمانه خود جلوتر بود؛ موضوعی که بسیاری از دانشگاهیان در دهه ۱۹۷۰درباره آن بهشدت در اشتباه بودند: جمعیت.
-
چهارقسطه شدن سبد خرید چه چیزی را نشان میدهد؟
علیرضا هوشمند*در ماههای اخیر، هر بار تصویری از امکان خرید چهارقسطه مواد غذایی یا کالاهای روزمره منتشر شده، یک نتیجه هم کموبیش همراه آن بوده است: «مردم آنقدر فقیر شدهاند که حتی غذایشان را هم قسطی میخرند.»
-
نمایش مستند زندگی اسماعیل خلج در خانه هنرمندان
پنجاه و هفتمین برنامه از سلسله جلسات نمایش فیلمتئاترها در سینماتک خانه هنرمندان ایران چهارشنبه ۸ مهر به مستند «گلدونه، مشرحیم، صغرا و دیگران» به کارگردانی همایون امامی اختصاص دارد. این مستند ۵۰دقیقهای به عنوان دومین برنامه از بسته مستندهایی درباره تئاتر ایران است که با همکاری مشترک انجمن منتقدان، نویسندگان و پژوهشگران خانه تئاتر به نمایش درمیآید.
-
مجموعهای جدید،۲۴ اندیشمند ناشناخته بازار آزاد را معرفی و ایدههای آنها را احیا میکند؛
روزنامه شماره ۶۶۶۶قهرمانان گمنام بازار
جورج لیف*خوانندگان «موسسه تحقیقات اقتصادی آمریکا» (AIER) با بسیاری از نامهای بزرگ و سرشناس عرصه پژوهش و ترویج اقتصاد بازار آزاد نظیر لودویگ فون میزس، فردریش هایک و میلتون فریدمن بهخوبی آشنا هستند. اما واقعیت این است که شمار زیادی از دیگر اندیشمندان و تاثیرگذاران مهم این حوزه همچنان ناشناخته و گمنام باقی ماندهاند. کتاب جدیدی با عنوان «قهرمانان گمنام بازار: ۲۴ اقتصاددان کمترشناختهشده که باید بشناسید» (Unsung Heroes of the Market: The ۲۴ Underrated Economists You Need to Know)، منتشرشده توسط «مووسسه…
-
پیکر آیتالله العظمی شبیری زنجانی در قم تشییع شد
در پی درگذشت آیتالله شبیری زنجانی مرجع تقلید، دولت دیروز را عزای عمومی اعلام کرد. مراسم تشییع و خاکسپاری پیکر آیتالله العظمی سیدموسی شبیری زنجانی، از مراجع تشیع، صبح دیروز در شهر قم برگزار شد و پیکر ایشان در جوار بارگاه مطهر حضرت معصومه به خاک سپرده شد. رئیس قوه قضائیه، نیز روز گذشته در مراسم تشییع پیکر مطهر آیتاللهالعظمی شبیریزنجانی (قدسالله نفسه و اعلیالله مقامه) در شهر مقدس قم، حضور یافت. آیتالله شبیری زنجانی بامداد ۳۰شهریور در ۹۸سالگی در قم درگذشت./ایرنا /میزان
-
دانشآموزان آزمایشگاه فناوری نیستند
آندریاس اشلایشر*هر سه سال یکبار، صدها هزار نوجوان ۱۵ساله در بیش از ۹۰ کشور جهان پای آزمون جهانی PISA مینشینند و به پرسشهای آن پاسخ میدهند. آنها برای این آزمون مطالعه نمیکنند و نتایج آن نیز بر نمرات تحصیلیشان تاثیری ندارد. بااینحال، وزرای آموزش نتایج را با دقت بررسی میکنند، روزنامهها آن را در صفحات نخست خود منتشر میکنند و بر اساس این نتایج، نظامهای آموزشی مورد تحسین یا پرسش قرار میگیرند.
-
رفع «فقر» در اولویت است یا «بدمسکنی»؛
روزنامه شماره ۶۶۶۰نسخه اضطراری «مسکن حداقلی»
دنیای اقتصاد: سکونتگاههای غیررسمی پاسخی به نیاز مسکن از سوی اقشار ضعیف و فقیر جامعه است که به لحاظ توان مالی امکانی برای ورود به بازار مسکن رسمی نداشتهاند. در چنین شرایطی مقابله با پدیده اسکان غیررسمی این موضوع را برطرف نکرده و تنها هزینه این شیوه سکونت را برای ساکنان که از فقیرترین شهروندان هستند، میافزاید. محمود اولاد، اقتصاددان و رئیس تیم تدوین نسخه طرح جامع مسکن تا ۱۴۱۵، در نشستی با عنوان «سکونتگاه غیررسمی؛ مساله یا راه حل؟» ضمن بیان دلایل شکلگیری سکونتگاههای غیررسمی، راهکارهای مختلف مواجهه با این… -
رویای گوشی ۲۰دلاری برای جوامع فقیر محقق میشود؟
روزنامه شماره ۶۶۶۰شکاف در دسترسی به هوش مصنوعی
دنیای اقتصاد- حسین موسوی: انجمن جهانی اپراتورهای تلفن همراه (GSMA) دیروز ۱۹سپتامبر هشدار داد که اگر اقدامات فوری برای کاهش شکاف دیجیتال و مقرونبهصرفه کردن گوشیهای هوشمند برای میلیاردها نفر در کشورهای با درآمد کم و متوسط انجام نشود، جهان در معرض شکلگیری شکافی تازه میان برخورداران و محرومان از هوش مصنوعی قرار خواهد گرفت. GSMA که نمایندگی اکوسیستم جهانی تلفن همراه را برعهده دارد، همزمان با انتشار گزارش «وضعیت اتصال به اینترنت همراه در سال ۲۰۲۶» اعلام کرد که هوش مصنوعی در حال متحول کردن…
-
کشورهای غنی و فقیر چگونه از هوش مصنوعی نفع میبرند؟
روزنامه شماره ۶۶۵۶رالی جهانی در اقتصاد AI
دنیای اقتصاد: به تازگی صندوق بینالمللی پول در مقالهای با عنوان «دستاوردهای تجمیعی هوش مصنوعی و توزیع آنها: شواهد جهانی از دادههای استفاده»، به بررسی این امر پرداخته است که استفاده واقعی از هوش مصنوعی چه میزان منفعت اقتصادی ایجاد کرده است و این منافع در میان کشورها و گروههای مختلف شغلی چگونه توزیع شدهاند؟
-
فراهمسازی کالا در سایه هرمز
کیوان کاشفی*در بحرانهای بزرگ، هزینه پیش از کالا به مقصد میرسد. اختلال، پیش از آنکه در قفسههای خالی دیده شود، در افزایش نرخ بیمه، بینظمی برنامه کشتیرانی، سختترشدن شرایط پرداخت و نامعلومشدن زمان تحویل آشکار میشود. مساله امروز اقتصاد ایران صرفا عبور کشتی از هرمز نیست؛ مساله، از دست رفتن قابلیت پیشبینی در زنجیره سفارش، پرداخت، حمل، بیمه، ترخیص و توزیع است. کمبود ابتدا در دفتر برنامهریزی بنگاه شکل میگیرد و سپس در خط تولید و بازار آشکار میشود. -
واکنش تند عراقچی به سیاست اقتصادی آمریکا/اعتماد جهان به نظام مالی آمریکا در حال سقوط است
ايسنا: وزیر امور خارجه کشورمان در واکنش به لفاظیهای وزیر خزانهداری آمریکا تاکید کرد که جهان روزبهروز اعتماد خود را به نظام مالی آمریکا بیشتر از دست میدهد.
-
کارگر و کارفرما چگونه هر دو در قعر رکود تورمیاند؟
روزنامه شماره ۶۶۳۹پدیده شاغلان فقیر
سجاد شهری زاده*برای دههها، اشتغال بهمثابه اصلیترین مسیر خروج از فقر تلقی میشد، اما پدیدهای که در ادبیات اقتصادی تحت عنوان «شاغلان فقیر» شناخته میشود، این فرضیه بنیادین را به چالش کشیده است. شاغلان فقیر به افرادی اطلاق میشود که با وجود عضویت فعال در نیروی کار و داشتن شغل، درآمدشان همچنان زیر خط فقر مطلق قرار میگیرد؛ بهعبارتدیگر، کارکردن دیگر تضمینکننده رهایی از فقر نیست. اقتصادهای کلاسیک و نئوکلاسیک بر این باورند که رشد اقتصادی و افزایش بهرهوری نقش مهمی در کاهش فقر ایفا میکنند و ورود به بازار کار…
-
چرا نباید ابراز نگرانیها درباره هوش مصنوعی را الان جدی گرفت؟
روزنامه شماره ۶۶۳۸لازم نیست اقدامی کنید!
جان کاکرین*اخیرا مرکز هوش مصنوعی استنفورد، انتشار یک نامه سرگشاده را هدایت کرد که توجه زیادی به خود جلب کرد. این نامه که بهطرز تحسینبرانگیزی مختصر است، با این جمله آغاز میشود: «هوش مصنوعی ممکن است تحولی بیسابقه در اقتصاد ما ایجاد کند... و ممکن است خطراتی از جمله جابهجایی گسترده مشاغل به همراه داشته باشد.» نامه اذعان میکند که هوش مصنوعی همچنین ممکن است «دستاوردهای بزرگی در سطح زندگی مردم» به همراه داشته باشد. (الویس هم ممکن است از گور برخیزد!)
-
شکاف تورمی بین دهک اول تا دهم به ۱۵.۲ درصد رسید؛
روزنامه شماره ۶۶۲۴گسل تورم در دهکها
دنیای اقتصاد: در پی تداوم نرخهای تورم مزمن در ماههای اخیر، هزینه خانوارها برای رفع نیازهای خود، افزایش مییابد؛ اما این افزایش بین دهکهای درآمدی مختلف، یکنواخت نیست. گزارشی از سوی بازوی پژوهشی بانک مرکزی به نام «تحولات تورم در ایران؛ نگاهی به تغییرات ماهانه و سالانه آن براساس دهکهای درآمدی»، نشان میدهد که دهکهای پایین درآمدی، تورم بیشتری را تجربه کردهاند و فشار تورمی بر خانوارهای فقیر بیشتر بوده است. در ۱۴۰۳ نسبت به ۱۴۰۰ نابرابری تورمی افزایش یافته است. همچنین دادههای تورم تیرماه از…
-
پارادوکس نروژی؛ از نفرین منابع به نفرین رفاه
فرشید فرحناکیان*برای دههها، اقتصاددانان درباره یک معمای قدیمی صحبت میکردند: چرا بسیاری از کشورهای سرشار از منابع طبیعی، عملکرد اقتصادی ضعیفتری نسبت به کشورهای فاقد این منابع دارند؟ پاسخ این معما در مفهومی به نام «نفرین منابع» (Resource Curse) خلاصه میشد؛ پدیدهای که در آن درآمدهای سرشار نفت، گاز یا مواد معدنی بهجای آنکه موتور توسعه باشند، به مانعی برای اصلاحات، تولید و شکلگیری نهادهای کارآمد تبدیل میشوند.
-
دکتر حسین عبدهتبریزی در یک مقاله تشریحی تبیین کرد
روزنامه شماره ۶۵۸۱اشتغال؛ اولویت اقتصاد ایران
بیکاری پس از جنگ به یکی از مهمترین مسائل اقتصاد ایران تبدیل شده است. از یکسو، لشکر صنوف، بخشهای مهمی از مشاغل را به خود اختصاص دادهاند که نتیجهای جز بهرهوری پایین و افزایش هزینههای مبادله ندارد و از سوی دیگر رانندگی در تاکسیهای اینترنتی به یکی از بزرگترین پناهگاههای بیکاری پنهان در اقتصاد ایران مبدل شده است؛ مشاغلی که فقط با قیمت پایین سوخت امکان تداوم و توجیه اقتصادی دارند. همچنین در شرایط جنگی اقتصاد دیجیتال، اقتصاد ساحلی و اقتصاد هوایی نیز با عدم قطعیتهای فراوان بخش عمدهای از… -
چارچوب فنی بازار املاک
رسول قنبری*شهری را تصور کنید که در آن هزاران خانه خالی وجود دارد، اما بخش بزرگی از مردمی که در خیابانهای همان شهر زندگی میکنند، نه توان خرید خانهها را دارند و نه حتی امید به اجاره مجدد همان خانهای که در آن ساکناند. شاید فکر کنید که این تصویر، توصیفِ اغراقآمیزی است از جامعهای فقیر، اما درواقع روایتی است از وضعیت امروز بازار مسکن ایران. شهری مثل تهران با انبوهی از آپارتمانهای خالی روبهروست که نه کسی در آنها زندگی میکند و نه صاحبانشان حاضر به فروش یا اجاره معقول آن هستند.
-
اگر اروپاییها بفهمند چقدر فقیرتر از آمریکاییها هستند چه اتفاقی میافتد؟
روزنامه شماره ۶۵۵۸راز عقبماندگی قاره سبز
دنیای اقتصاد: اروپا در مقایسه با آمریکا از نظر تولید عقب افتاده، اما بسیاری از شهروندان بهدلیل وجود دولت رفاه بزرگ در این کشورها از این شکاف بیاطلاعند. با آشکار شدن واقعیت و محدودیت منابع دولتی، نارضایتی افزایش مییابد.
-
یک اقتصاددان از بیتوجهی اقتصاد جریان اصلی به موضوع درگیریها میگوید
روزنامه شماره ۶۵۵۴جای خالی اقتصاد در مطالعه جنگها
سی.جی. پولیکرونیو*جیمز کی. بویس، اقتصاددان برجسته، اخیرا به من گفت: «سیاستهای اقتصادی تاثیرات عمیقی بر تنشهای درون و میان کشورها دارند؛ تنشهایی که میتوانند به جنگ بینجامند» و افزود که اقتصاد تا اندازهای «درباره تصاحب است... و تصاحب گاهی به جنگ تغییر شکل میدهد.»
-
اختلال در بازار انرژی و کود، امنیت غذایی جهان را تهدید میکند؛
جهان در آستانه بحران غذا
دنیای اقتصاد: جنگ و تنشهای ژئوپلیتیک بار دیگر یکی از آسیبپذیرترین نقاط اقتصاد جهانی یعنی امنیت غذایی را هدف گرفتهاند. آنچه امروز در پی درگیریها در خلیج فارس در حال شکلگیری است، تنها یک شوک موقت قیمتی نیست، بلکه نشانههایی از یک بحران گستردهتر در حال ظهور است که میتواند به افزایش گرسنگی و حتی قحطی در بخشهایی از جهان منجر شود. این وضعیت، وابستگی عمیق نظام غذایی جهان به انرژی و نهادههای شیمیایی را آشکار کرده و بار دیگر این پرسش را مطرح میکند که آیا ساختار فعلی تولید غذا پایدار است یا نه.
-
گریز از رکود همواره مستلزم فرهنگی از خوشبینی و پیشرفت بوده است
روزنامه شماره ۶۵۳۱در باب علل پیشرفت بشر
یوهان نوربرگ*پیشرفت انسانی مستلزم فرهنگی است که پذیرای تغییر و نوآوری باشد؛ فرهنگی که در طول تاریخ نادر بوده و اغلب با مقاومت نخبگان مستقر مواجه شده است. دورههای دستاوردهای چشمگیر، مانند آنچه در اروپای عصر روشنگری دیده شد، زمانی پدید آمدند که جوامع ایدههای نو را پذیرفتند و آزادی فکری و اقتصادی را امکانپذیر ساختند. کلید پیشرفت پایدار، حفظ فرهنگی از خوشبینی و نظامی سیاسی-اقتصادی است که نوآوری را تشویق کند، نه اینکه آن را سرکوب نماید.
-
در گزارش ویدئویی «دنیای اقتصاد» پاسخ داده شد؛
چرا ناآرامیها بیشتر میشود؟
دنیای اقتصاد: جامعه ایران ممکن است با ظهور گروهی جدید با عنوان «طبقه متوسط فقیر» با ناآرامیهای دیگری در آینده مواجه شود.
-
در پی تشدید رکود رخ داد؛
روزنامه شماره ۶۵۰۴تغییر چهره بازیگران بازار خودرو
دنیای اقتصاد: در شرایط رکودی بازار خودرو، ترکیب خریداران دچار جابهجایی معناداری شدهاست. برخلاف دورههای رونق که تقاضای مصرفی گسترده موتور معاملات است، در وضعیت فعلی وزن خرید بیشتر بر دوش سرمایهگذاران و سفتهبازان، دهکهای پردرآمد و بازیگران فرصتجو قرار دارد؛ با اینحال بازار کاملا خالی از خریدار مصرفی نیست. خریدارانی که ترجیح میدهند خودروی دستدوم را جایگزین خودروی نو در سبد خرید خود کنند.
-
شکاف فقیر و غنی در بهرهگیری از فضای مجازی به حداقل رسید؛
روزنامه شماره ۶۴۹۷نفوذ اینترنت در همه دهکها
دنیای اقتصاد: شکاف مصرف اینترنت میان دهکهای درآمدی و همچنین میان ساکنان شهر و روستا طی یک دهه گذشته بهطور چشمگیری کاهش یافته است. بررسیهای «دنیایاقتصاد» نشان میدهد نسبت مصرف اینترنت دو دهک بالای درآمدی به دو دهک پایین از ۴۸برابر در سال۱۳۹۲ به ۲.۴برابر در سال۱۴۰۳ رسیده و فاصله هزینه اینترنت خانوار شهری و روستایی نیز از ۱۰.۸برابر به ۱.۶برابر کاهش یافته است. در عینحال مصرف اینترنت از سال۱۳۹۰ تا ۱۴۰۳ حدود ۳۰برابر افزایش یافته، درحالیکه مصرف سایر کالاها و خدمات فرهنگی و تفریحی در همین دوره با افت ۳۵درصدی…
-
پاسخ به سوالات بدیهی
حسن حسنخانی*دولت چهاردهم در لایحه بودجه پیشنهادی ۱۴۰۵ تصمیماتی اتخاذ کرد که بخشی از آثار تورمی آن اقتصاد را فراگرفت و بخش دیگر این آثار هنوز به طور کامل پدیدار نشده است. حذف نرخ ترجیحی، کاهش ارزش دلاری منابع ارز ترجیحی از ۱۲ به ۸.۸میلیارد دلار در سال، شناسایی ۵۷۲همت منابع ریالی ناشی از حذف و پرداخت این مبلغ به صورت نقد و کالابرگ به مردم، در کنار تعیین نرخ سوم بنزین و آزادسازی واردات اقلام اساسی در استانهای مرزی با ارز متقاضی، سبب شد اقلامی که تاکنون به خود یا به زنجیره تولید آنها ارز ترجیحی پرداخت میشد،…
-
منابع کالابرگ
حجتاله فرزانی*برای بررسی تامین منابع کالابرگ امسال باید اشاره کرد که با توجه به اینکه عرضه ارز ترجیحی توسط دولت منتفی شده است و بر این قرار است که در تالار دوم بازار متشکل با نرخ ۱۲۸هزار تومانی فروخته شود، این اختلاف ۱۰۰هزار تومانی منبعی را ایجاد میکند که از محل آن میتوانند تامین منابع مناسبی برای تخصیص کالابرگ داشته باشند. گرچه این روند در گام اول بدین صورت خواهد بود که از منابع پرقدرت همچون بانک مرکزی استقراض صورت بگیرد و در گام بعدی جایگزینی داشته باشیم. -
علم اقتصاد اهمیت بیشتر کارآیی نسبت به سایر عوامل تعیینکننده تولید را توضیح میدهد
روزنامه شماره ۶۴۸۷فناوری مهمتر است یا کارآیی؟
ديويد ويل *بهرهوری نه تنها در بین کشورها تفاوت چشمگیری دارد، بلکه در طول زمان در یک کشور نیز تغییر میکند. یک فرض طبیعی این است که بیشتر رشد بهره وری که اتفاق میافتد نتیجه تغییرات در فناوری است. این فرض بهویژه برای پیشرفتهترین و ثروتمندترین کشورها منطقی به نظر میرسد. اغلب ما حتی میتوانیم یک پیشرفت تکنولوژیک خاص (برای مثال، موتور بخار یا شبکه برق) را با دوره خاصی از رشد بهرهوری مرتبط کنیم. با این حال، وقتی به تفاوتهای بهرهوری بین کشورها نگاه میکنیم، تصویر پیچیدهتر میشود. بهرهوری در کشورهای…
-
چگونه نان به قوت غالب کمدرآمدها تبدیل شد؟
روزنامه شماره ۶۴۸۴تبخیر کالری از سفره خانوار
دنیای اقتصاد: در روزهای اخیر بخشی از اعتراضات بهدلیل مشکلات معیشتی بوده که در سالهای اخیر با افزایش تورم خوراکیها تشدید شده است. «دنیایاقتصاد» در یک کار پژوهشی، با استفاده از دادههای بودجه خانوار مرکز آمار ایران، تغییر مصرف سه دهک پایین شهرهای استان تهران را بررسی کرده است. نتایج بررسی آماری گروه سیاستگذاری «دنیای اقتصاد»، حاکی از آن است که از سال۱۳۹۰ تا سال۱۴۰۳ مصرف کالاهای پرکالری نظیر لبنیات، گوشت قرمز و برنج روند کاهشی را تجربه کرده و از سال۱۳۹۷ مصرف این اقلام بهطور میانگین ۵۰ درصد افت داشته است.…